Nadmiar złożoności jest często sygnałem niewystarczającego zrozumienia problemu.
Complexity Substitution Principle
Złożoność często zastępuje zrozumienie. Gdy problem nie jest w pełni zrozumiany, ludzie zwiększają złożoność rozwiązania zamiast pogłębiać rozumienie problemu.
Mechanizm
Complexity Substitution Principle opisuje zjawisko, w którym w sytuacji niedostatecznego zrozumienia problemu ludzie zwiększają złożoność rozwiązania zamiast pogłębiać samo rozumienie problemu.
Złożoność daje poczucie bezpieczeństwa, kontroli i „uniwersalności” rozwiązania. W efekcie staje się substytutem wiedzy - mechanizmem kompensującym niepewność poznawczą.
Problem nie polega na tym, że rozwiązania są zbyt zaawansowane technicznie. Problem polega na tym, że złożoność pojawia się wcześniej niż zrozumienie.
Zjawisko to występuje niezależnie od dziedziny:
- w technologii (LLM zamiast prostego parsera)
- w architekturze systemów
- w decyzjach inwestycyjnych
- w organizacjach i procesach
- w strategiach tworzonych przed zrozumieniem problemu
Jak to działa
- Problem jest nie w pełni zrozumiany.
- Pojawia się niepewność.
- Wybierane jest rozwiązanie o większej ogólności lub mocy.
- Złożoność redukuje dyskomfort poznawczy.
- Rozwiązanie zaczyna maskować brak realnego zrozumienia.
Złożoność nie jest tutaj skutkiem problemu - jest reakcją na brak jasności.
Derived Principle - Proportional Solution Principle
Jeżeli złożoność zastępuje zrozumienie, naturalną konsekwencją jest brak proporcji między problemem a rozwiązaniem.
Skuteczne rozwiązania są proporcjonalne do rzeczywistego problemu, nie do poziomu dostępnych możliwości ani narzędzi.
Interpretacja (Bez hype’u)
Najlepsze rozwiązania rzadko są najbardziej zaawansowane.
Najlepsze rozwiązania pojawiają się wtedy, gdy problem został wystarczająco dobrze zrozumiany, by nie wymagał nadmiarowej mocy.
Najpierw zrozumienie. Dopiero potem rozwiązanie.